मधुमेहावर रामबाण योगासन - अग्निसार

मधुमेहाशी सामना करण्यासाठी योग तुम्हाला मदत करू शकतो. त्यासाठी अग्निसार ही क्रिया महत्त्वाची ठरते. तेरा प्रकारचे अग्नी शरीराचं कार्य चालवत असतात. खाल्लेलं पचवण्यासाठी उपयुक्त ठरणारं सात धातूंचा अग्नी, पाच महाभूतांचा अग्नी आणि, ज्यामुळे भूक लागते तो जठराग्नी. अग्निसार ही क्रिया या तेराही प्रकारच्या अग्निंना बळ देते. त्यामुळे पोटाच्या भागाला जास्त प्रमाणात रक्तपुरवठा होऊन पोट, यकृत, आतडे, किडनी, मूत्रपिंडांचं कार्य चांगल्या प्रकारे चालतं. बद्धकोष्ठता, गॅस, ढेकर, पोटात वायू धरणं, भूक न लागणं हे पचनाशी संबंधित विकार बरे होण्यास मदत मिळते. रोजच्या ही क्रिया केल्यास तुम्हाला कधीही पोटाचे विकार होणार नाहीत. पोट सुटणार नाही आणि लठ्ठपणा कमी होऊ लागेल.
मधुमेहासारख्या घातक रोगावर तर ही क्रिया रामबाणासारखी उपयुक्त आहे. या क्रियेमुळे रक्तातली साखरेची पातळी लवकर घटते. नपुंसकता दूर करून तारुण्य कायम ठेवण्यातही ही क्रिया महत्त्वाची भूमिका बजावते.
काय काळजी घ्याल?
अल्सर, कोलायटिस, हर्निया किंवा पोटाशी संबंधित एखादी शस्त्रक्रिया झाली असेल तर ही क्रिया करू नये. स्त्रियांनी मासिक पाळीच्या काळात आणि गर्भावस्थेतही ही क्रिया करणं टाळावं.
कशी कराल?
अग्निसार करण्यासाठी उभे राहा. दोन पायांमध्ये थोडं अंतर ठेवा. आता खोल श्वास घ्या आणि नंतर निश्वास सोडताना पुढे झुका आणि हात मांड्यांवर ठेवा. आता श्वास थांबवून ठेवा आणि हाताने पायावर जोर टाकत पोट आतमध्ये ओढून घ्या, आणि नंतर सैल सोडा. जेवढा वेळ श्वास रोखू शकता तेवढा वेळ रोखून लागोपाठ पोट आत-बाहेर करत पम्पिंग केल्यासारखं पोट हलवा. जेव्हा तुम्हाला वाटेल की आता श्वास रोखणं अशक्य आहे तेव्हा पोट सैल सोडून द्या आणि श्वास घेऊन सावकाश सरळ उभे व्हा. थोडा आराम केल्यानंतर ही क्रिया पुन्हा करा. साधारण तीन ते चार वेळा ही क्रिया करा.
डॉ. सुरक्षित गोस्वामी, योगगुरु