लठ्ठपणा नियंत्रणासाठी बॅरिअॅट्रिक सर्जरीचे फायदे

डॉ शशांक शहा
बॅरिअॅट्रिक शस्त्रक्रिया म्हणजे काय?
बॅरिअॅट्रिक / लठ्ठपणा निवारण शस्त्रक्रिया ही वजन कमी करण्याची शस्त्रक्रिया म्हणून ओळखली जाते. बॅरिअॅट्रिक हा शब्द ग्रीक भाषेतून आला असून, याचा अर्थ वजन किंवा दाब असा आहे. या शस्त्रक्रियेमुळे त्या व्यक्तीचे खाणे कमी होते (उदा. गॅस्ट्रिक बँड, स्लीव्ह गॅस्ट्रोक्टॉमी) किंवा खाणे कमी होते व खाल्लेले अन्न शरीरात पूर्ण शोषले जात नाही (गॅस्ट्रिक बायपास ).
शस्त्रक्रियेच्या पात्रतेसाठी निकष
- आपले लिंग आणि उंची यानुसार जे योग्य वजन आहे, त्यापेक्षा ४५ किलो जास्त वजन.
- ●बीएमआय (BMI) ३८.५ पेक्षा जास्त- आशियाई लोकांसाठी किंवा बीएमआय (BMI) ३३.५ पेक्षा जास्त आणि त्याबरोबर असणाऱ्या शारीरिक तक्रारी उदा : मधुमेह, उच्च रक्तदाब, झोपेत श्वास बंद पडणे.
- वजनामुळे असणाऱ्या इतर शारीरिक तक्रारी
- मानसिक आजार नसणे / औषधांवर अवलंबून राहावे लागणारा इतर कोणताही आजार नसणे
- रुग्ण शस्त्रक्रियेतील संभाव्य धोके समजून घेण्यास सक्षम असावा.
बॅरिअॅट्रिक सर्जरी का करावी?
या शस्त्रक्रियेनंतर वजन कमी होण्याबरोबरच आरोग्यावर अनेक चांगले परिणाम होतात. वैज्ञानिक संशोधनात असे दिसून आले आहे, की लठ्ठपणा कमी करण्याच्या शस्त्रक्रियेनंतर आरोग्यविषयक समस्यांत लक्षणीय सुधारणा दिसते.
ही शस्त्रक्रिया कशी कार्य करते?
लठ्ठपणा निवारण शस्त्रक्रियेमुळे आपल्या शरीरात अन्नाद्वारे जाणारे उष्मांक नियंत्रित केले जातात. हे करण्यासाठी प्रतिबंध आणि अल्पशोषण या दोन पद्धतींचा अवलंब करता येतो.
प्रतिबंध : यात जठराचा आकार कमी केला जातो. त्यामुळे आहार कमी होतो आणि भूक लवकर शमते.
प्रतिबंध व कुपोषण / अल्पशोषण : यात जठराचा आकार कमी केला जातो. त्याबरोबरच लहान आतड्याचा मार्गही बदलला जातो. (Roux – en – Y Bypass). यामुळे आहार कमी होण्याबरोबरच शरीरात उष्मांक शोषले जाण्याचे प्रमाणही कमी होते.